elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: avond

avond , avent , Avond.
Bron: J.A.V.H. (18e eeuw), Haagsch Nederduitsch woorden-boekje. Den Haag: Johannes Mensert. Uitgegeven in: Kloeke, G.G. (1938), ‘Haagsche Volkstaal uit de Achttiende eeuw’, in: Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 57, 15-56.
avond , savens , s Avonds.
Bron: J.A.V.H. (18e eeuw), Haagsch Nederduitsch woorden-boekje. Den Haag: Johannes Mensert. Uitgegeven in: Kloeke, G.G. (1938), ‘Haagsche Volkstaal uit de Achttiende eeuw’, in: Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 57, 15-56.
avond , avend , navend , voor avond. Afgeleid van het Hoogduitsch aben. Navend voor avond, doch meest onder de geringste soort van landlieden. Diergelijk voorzetsel hee
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
avond , avend , avond.
Bron: Bisschop, W. (1862), ‘Het Dordsche taaleigen. Bijdrage tot de kennis der Hollandsche dialekten’, in: De Taalgids 4, 27-48.
avond , ’t aovend , hedenavond, Gron. toavend. Staat voor: te avond.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
avond , aovens , des avonds; ook Gron.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
avond , aovend , (mannelijk) , aovende , avond, g’navond, goeden avond.
Bron: Gallée, J.H. (1895), Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect, aanhangsel Twents
avond , aovend , (mannelijk) , aovende , avend, genaovend, goedenavond.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
avond , toavênd , heden avond, ook: als de avond zal gevallen zijn; wie zellen dat toavênd wel doun = dat kan best tot van avond wachten; wie wachten an toavend = wij wachten tot den avond; ook: zoolang als de avond duurt, dat is tot wij naar bed gaan. Drentsch ’t aovend. Staat voor: te avond. Middel-Nederlandsch tavont, Middel-Nederduitsch tavent, tavende, to avent; West-Vlaamsch tavent, tavond, ’t avond = van dezen avond.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
avond , oavens , (Ommelanden) = avonden, en: des avonds; wie bin wel oavens dat ’t alan lopt = er zijn wel avonden dat wij veel bezoek krijgen; bin oavens genōg dat wie om negen uur noa ber goan. – oavens verveel wie ons; – oavens zit boer bie ’t vuur te noagelsdreugen. Zoo ook: mörns = des morgens, en: morgens; middêgs = des middags, en: middagen; winters = des winters, enz. Gevormd als in ’t Hoogduitsch.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
avond , oavend , oab’nd , (Veenkoloniën) = avond; d’oavend thoes brengen = met het vallen van den avond thuis komen; ’t oavendt (het avondt) = de avond valt. Zegswijs: ’t is nog gijn oavend, zee Kraivanger, zooveel als: wij hebben ’t einde nog niet, ’t kan nog verkeeren. Friesch, Noord-Brabantsch, Kil. Zuid-Nederlandsch avend, Nedersaksisch, Holsteinsch avend, Hoogduitsch Abend. Oudduitsch aven = vertrekken, ontwijken, dus = heengaan, afnemen, ontwijken van den dag; Middel-Hoogduitsch âbenden = avond worden; âben = dalen van de zon.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
avond , ’n oavend , (Veenkoloniën) = goeden avond. Zie ook: gounoavend.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
avond , aovend , (mannelijk) , Avond.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
avond , avend , vend , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , Avond. Ben-je van êvend thuis? – Saves, aves, des avonds. || Zonder kachel is ’et koud aves. Ik ben sêves altijd thuis. Vgl. loopavend.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
avond , oavens* , (blz. 547), voor “des avonds”; evenzoo (als in ’t Hoogduitsch) zijn gevormd: middags, mörns, nachs, winters enz.; vgl. harst *.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
avond , toavend* , vergel. de Engelsche vormen sub: van nacht en ook Middelnederduitsch: tavent, tavende, to avent, to avende.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
avond , aovend , (mannelijk) , Avond.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
avond  , aovend , avond, Van aovend is ’t den aovend, En morgen is ’t den daag / Det we ……. bestaeke maag ’t is neet um te aete / en ouk neet um te drinke / ’t is um den hierlikken daag te gedinke / Ik heb ’t klökske huure luuje, En wiet neet waat det zoe beduuje / En toe ik mich ens good bedach / Was et Sint ……. dag / Gej ziet de wienstok, en wej de ranke / En as gej ôs wat gaef, dan zulle wej ôch ouk bedanke.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
avond , oawnd , zelfstandig naamwoord, mannelijk , oawnde , oawndjen , Genoawnd, goeden avond
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
avond , soawns , bijwoord , ’s avonds
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
avond , ’s aôves , ’s avonds.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
avond , ’t aovend , o , ’s avonds We komme nie thuus vör ’t aovend Wij komen niet thuis voor ’s avonds.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
avond , aovend , m , avond D’n aovend is gevalle. De avond is begonnen.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
avond , aovend! , Goede avond! (groet)
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
avond , seives , bijwoord , ’s Avonds.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
avond , eivend , zelfstandig naamwoord de , Avond.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
avond , eives , bijwoord , Dialectische variant van ’s avonds.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
avond , saoves , in de avond.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
avond , taovend , bijwoord , vanavond. Komt bijv. voor in ’t liedje: Jan ’t is Vastenaovend / ’k Koom nie thùis vur taovend.
Bron: Naaijkens, J. (1992), Dè’s Biks – Verklarende Dialectwoordenlijst, Hilvarenbeek
avond , avond , zelfstandig naamwoord , in de uitdrukking aan de avond zijn : blut zijn (KRS: Bunn) Hetzelfde als *rut zijn .
Bron: Scholtmeijer, H. (1993), Zuidutrechts Woordenboek – Dialecten en volksleven in Kromme-Rijnstreek en Lopikerwaard, Utrecht
avond , oamd , avond.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
avond , soams , ’s avonds.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
avond , oamd , oavend , avond.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
avond , ’s oamds , ’s oavends , ’s avonds.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
avond , aovend , de , aovends, aovenden , avond Hie haalt de aovend niet mèer hij sterft nog voor de avond (Wee), of Hij krig de aovend niet meer (N:Eel), Goeien aovend, daor bin ik weer (Pdh), Met die körte dagen mot ’s aovends de laampe al vro op (Bei), Het boest van de vrogge mörgen tot de late aovend (Wes), Wat is dat een jachtig kèreltien, die hef gien aovend of mörgen (Sle), Koop gien aolde koe, want daor zit ij drekt met an de aovend daar heb je niet lang meer wat aan (Exl), Aj daor mit begunt, ben je vortdolkies an de aovend (Git), Die was ok zowat an de aovend en non lop e der weer hij was bijna dood (Oos), Hie is an de aovend erg oud, ook failliet (Sle), of: ten einde raad (Rui), Een meid van zestig jaor, proot mij der niet van, daor bi’j direct mit an de aovend (Dwij), Dörk hef het geld op, hij is schoon an de aovend failliet (Hav), Hij hef hum der lange deur escharreld, maar nou is hij an de aovend heeft of kan hij niets meer (Bro), Te aovend ’s avonds (ndva), Ik kan nou niet meer, maor ’t aovend wel vanavond (Bro) *’s Aovends rood en ’s morgens grijs / Gao dan mor gerust op reis (Sle)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
avond , aovend , ovend , avond, unnen goeien aovond!, goede avond! ge moet veur d’n aovend thuis zen, je moet voor het donker thuis zijn. t’aovend, vanavond. bende t’aovend thuis?, ben je vanavond thuis?
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
avond , t’aovend , vanavond.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
avond , aovend , avond
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
avond , aomd , eumtien , avond. Teegn de aomd kom ik bie oe.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
avond , aovend , avond , És't aovend wordt wulle de manne nie nôr bèd, ze moete aalté wa zitte te trakke. Als het avond wordt willen de kinderen niet naar bed, ze moeten altijd wat tijd rekken. Saoves gróót, smééreges ók gróót. ‘s Avonds groot, ‘s morgens ook groot. Als je ‘s avonds uit wilt gaan moet je ‘s morgens niet willen uitslapen. Taovend köm'ter volk, mér dé's nie érg, daor paaste géij ók wél tusse. Vanavond komt er visite, maar dat is niet erg, daar passen jullie ook wel tussen. We tróóje teegesaoves ôn, 't wier 'n dónker lócht én't begós ónbesnutst te waoje. We gingen tegen de avond naar huis, het werd donker en het begon ontzettend te waaien.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
avond , aovend , zelfstandig naamwoord , de 1. avond, tijd tussen dag en nacht 2. tijd van een avond 3. visite die men ’s avonds aflegt 4. avondbijeenkomst anderszins, avondpartij 5. avondlucht
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
avond , aevend , zelfstandig naamwoord , aevende , aevendjie , 1. avond, eind van de dag 2. goedenavond (groet) Aevend saome! Goedenavond allemaal!; aevend hebbe Klaar met werken [Num] Dan hajje nie vroeg aevend Dan was je met je werk niet vroeg klaar; ’t Is nog gêên aevend, zee de kraaieschieter en hij schoot ‘r nog tien (ook: en hij schoot z’n wijf) [Hei] We zijn nog niet waar we wezen willen; D’r komt d’n aevend in [Phk] Vochtig worden Den aevend komt al in d’n terrow De te oogsten tarwe is al vochtig door de avond As wasgoed te laet wor’ binnegehaald komt ten aevend d’r in Als wasgoed te laat wordt binnengehaald wordt het weer vochtig
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
avond , saeves , ’s aeves , bijwoord , ’s avonds We gonge vroeger saeves al om negen uur naer de koes We gingen vroeger ’s avonds al om negen uur naar bed (Een bedstee met deuren ervoor lijkt veel op een koets)
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
avond , oovend , avond
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
avond , sooves , s avonds
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
avond , toovend , vanavond
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
avond , aovend , (aomd) , (zelfstandig naamwoord) , aovenden , öventien/övemtien , (mv. aovenden), avond.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
avond , aovens , (bijwoord) , ‘s aovens, ‘s avonds.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
avond , aovend , avond , tis wir aovend = het is weer avond; de dag is weer voorbij-
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
avond , saoves , ’s avonds , saoves heb ik tijd genog = ’s avonds heb ik tijd genoeg-
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
avond , ôvund , avond
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
avond , aoven , aovend , avond; an den aovend, failliet (W.-Veluwe); aovendbloem, teunisbloem (oenothera) (Klarenbeek); aovendzwalvie, nachtzwaluw.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
avond , taovend , bijwoord , vanavond (Den Bosch en Meierij; Eindhoven en Kempenland; Helmond en Peelland; Land van Cuijk; Tilburg en Midden-Brabant)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren
avond , saoves , ’s avonds , Van smörges vreug toet saoves laat is d’r aan ’m: van ’s avonds laat tot ’s morgens vroeg is hij aan het werk.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
avond , aovendj , (mannelijk) , aovendje , avond , Wens aan de vooravond van de naamdag: Vanaovendj is d’n aovendj, mörge is d’n daag det ich dich bestaeke maag.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
avond , saoves , taovend , bijwoord , ’s avonds; Saoves wier et rôozenhuuke gebid. Kees en Bart - in Tilburgsche Post 1922-193? - 's aoves; Audio-opname 1978 – Dhr. Bertens – “Toen waarder himmòl meej genaajd, toen moeste vort saoves wòchte toedè die rijers trugwaare, dè was toen saoves en uur òf èllef, half twaalf” (Collectie Heemkundekring Tilborch; transcriptie: Hans Hessels; Interview Van den Aker (1978), transcriptie door Hans Hessels (2014) - “…èn toen kosseme saoves òf  tweej keer in de week bij Toon van ’t Hof op de Bredòssewèg in die kefeej daor vruuger de Haos gezeeten heej…”; Interview Van den Aker (1978), transcriptie door Hans Hessels (2014) – “As ge dan saoves nòr de kèrmes waart gewist dan moeste enen bèùl olliebòlle meejneeme òf et was nie goed, hè, dan hoefde nie tös te koome!”; Ge ziet ’r veul veugeltjes, èn saoves hurde nòg wel ’s unne kinkenduut. (Ed Schilders; Wè zeetie?; website Brabants Dagblad Tilburg Plus 2009); Saoves kwaam ons moeder meej der pan òngedraoge. (Henriëtte Vunderink, haovermoutepap, uit: Tis de moejte wèrd; 2011); taovend; vanavond (uit: te avond zie te, te middag); Cees Robben – Mar ’t is taovend wir niks toe den botteram... [vanavond op droog brood naar bed] (19651022); Cees Robben – Onze Jaones moet taovend wir overwerke... (19671117); Cornelissen & Vervliet - Idioticon van het Antwerpsch dialect - 1899 - TAVEND, T'AVEND bijwoord - dezen avond, de avond die aanstaande is. Jan Naaijkens - Dès Biks – (1992) - taovend bijwoord - vanavond; WNT T'AVOND - TAVOND - thans alleen nog in Z-Nederl. en enkele streken van N-Nederl.
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
avond , aovend , zelfstandig naamwoord , "avond; taovend - vanavond; R.J. Ik koom nie tèùs vur taovend; Kees & Bart (krantenrubriek 1922-193?): 'Zondaggenaovend', 'Zaoterdaggenaovend'; As t' aovend Sjarel de veldwachter ons uit ""'t Engeltje"" zet... (Kubke Kladder; ps. v. Pierre van Beek; NTC; Uit ‘t klokhuis van Brabant 4; 2-11-1929); Cees Robben – Heel laot op den aovend... (19540925); A.A. Weijnen, Dialectatlas van Noord-Brabant (1952): tis ene zachten aovend; Henk van Rijen: hoe laoter op den aovend, hoen schonder vòlk; A.A. Weijnen; Onderzoek dialectgrenzen in Noord-Brabant (1937): type 'aovend', met n (krt.32 en blz.75); A.P. de Bont, Dialect v. Kempenland (1958): zelfstandig naamwoord m. avond; t'aovend - vanavond, hedenavond .J. Cornelissen & J.B. Vervliet, Idioticon van het Antwerpsch dialect (1899): AVE(N)D zelfstandig naamwoord m.: te avend, t'avend"
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
avond , aovend , avond
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal