elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: blein

blein , blein , voor blaar, eene opzwelling der huid, door brandwond enz. veroorzaakt. Hier zegt men meestal blaaijer.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
blein , bloin , blain , zelfstandig naamwoord de , Blaar. Vgl. Engels blain.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
blein , blèèn , zelfstandig naamwoord , blaar, blaren. Het woord wordt zowel voor het enkel- als het meervoud gebruikt. Er zijn gewone blèèn en bloedblèèn. De paters Redemptoristen gaven “’n missie” tot bekering van de Bikse zondaars. De preek over de eeuwigdurende verdoemenis in de hel was huiveringwekkend en maakte diepe indruk. Vooral op Willeke, de kastelein. “Wè hèttie toch schòòn geprikt oover de hèl! Nòndejuu, ’k hè de blèèn òp m’n bille staon!
Bron: Naaijkens, J. (1992), Dè’s Biks – Verklarende Dialectwoordenlijst, Hilvarenbeek
blein , blenne , blèende, blennegien, blèentie, bleintie, blaintie , blennen , (Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe, Kop van Drenthe). Ook blèende (Midden-Drenthe). Vaak verkl. blennegien (Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe), blèentie (Zuidwest-Drenthe, noord, Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe), bleintie (Kop van Drenthe, Zuidwest-Drenthe, noord), blaintie (Kop van Drenthe) = puistje, zweertje Hij hef daor een bleintie in de nak (Vri), ... blèentie an ’t oge (Dwi), ... blenne an de wang (Bal)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
blein , blaon , blaar , Meej dé gelóóp óp de vierdaogse hôj ‘n hiil gróóte blaon óp zun’nen hak gekreege. Met dat lopen op de vierdaagse had hij een heel grote blaar op zijn hiel gekregen.
Meervoud blaone. D’n dieje zal gin blaone óp z’n tóng kriige. Die man zal geen blaren op zijn tong krijgen. Hij is niet erg spraakzaam.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
blein , blaain , zelfstandig naamwoord , blaaine , blaaintjie , blaar, bloedblaar Hij had zôô op z’n duim geslooge dattie d’r een grôôten blaain an overhieuw Hij had zo op zijn duim geslagen dat hij er een grote blaar aan overhield
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
blein , blein , blaar
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
blein , blèèn , blaar. ,  Ik heb un blèèn op mun haand
Bron: Gast, C. de (2011), ’t Boekske van de Aolburgse taol, Wijk en Aalburg: Stichting behoud Aalburgs dialect.
blein , blein , blaon, blèèn , zelfstandig naamwoord , blaar (West-Brabant); blaon; blaar (Eindhoven en Kempenland); blèèn; blaar (Tilburg en Midden-Brabant)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren
blein , blèèn , zelfstandig naamwoord , blèèn, blèène , blèntje , "I blaar; Daamen, Handschrift Tilburgs (1916): ""blaine - hij hee blaine onder z'n voeten geloopen (blaren)""; Cees Robben – M’n haande vol blèène van ’t kreugeltje douwe... (19570309); Cees Robben – ... bloed en blèènen.. (19591017); Daor zitten wij nie op te wochte, wie zen gat verbraandt moet op de blèène zitte, is toch et gezegde. (Lodewijk van den Bredevoort – ps. v. Jo van Tilborg, Kosset den brèùne eigeluk wel trekken? Dl. 1, Tilburg 2006); Die han un end gelôope, nie normaal, volgens de zuster. De blène op der voeten, mar de zuster zeej blaren. Dè verstonden wij netuurluk nie, mar onze vadder wies toevallig dè blaren, blène waren, die ha ze wel ens gehad en die deeje zeer, dè kos ie wel vertellen. (Lodewijk van den Bredevoort – ps. v. Jo van Tilborg, Kosset den brèùne eigeluk wel trekken? Dl. 1, Tilburg 2006); Miep Mandos-v.d. Pol - Aantekeningen Brabantse spreekwoorden: Hij pròt oe de blèènen óp oewe kóp .Miep Mandos-v.d. Pol - Aantekeningen Brabantse spreekwoorden: Den dieje die zal ók gin blèènen óp zen tóng krèège .Mandos - Brabantse spreekwoorden (2003) - gin blèènen óp zen tóng krèège (Pierre van Beek:-Tilburgse Taalplastiek 1971) - weinig of niet praten; Naa fiets ik hil dees joar niemir/ al zosse dè ok wille/ ik hèb nòg van verleeje zaoterdag/ de blèène op men bille. (Lechim; ps. v. Michel van de Ven; ongedateerd knipsel 1960-1980; uit: ‘Op de fiets‘); Jozeeke ha de vleeje week/ enen Biekenie gekreege/ Ze ha netuurluk meet goei weer/ veul in de zon geleege./ Mar ze hatter ginnen èèrreg in/ dè die zo fèl zo schèène/ ze kreeg op deren onderkaant/ en haffel forse blèène. (Lechim; ps. v. Michel van de Ven; ongedateerd knipsel 1960-1980; uit: ‘Zonnebraand‘); ...twee voete vol meej pèèrse blèène... (Lechim; ps. v. Michel van de Ven; ongedateerd knipsel 1960-1980; uit: Daor gin blèène); Henk van Rijen - ge krèègt er de blèène van in oew haande; GD 94 - de blèèn stonde op zen haande; De blène op der voeten, mar de zuster zeej blaren. Dè verstonden wij netuurluk nie, mar onze vadder wies toevallig dè blaren, blène waren, die ha ze wel ens gehad en die deeje zeer, dè kos ie wel vertellen. (Lodewijk van den Bredevoort – ps. v. Jo van Tilborg, Kosset den brèùne eigeluk wel trekken? Dl. 1, Tilburg 2006); WBD III.1.2:348 'blein' = blaar; ook: 'bleintje'; WBD III.1.2:349 'brandblein', 'blein' = brandblaar; WBD III.1.2:358 'blein', 'hondsblein' = nagelbedontsteking; Hans Heestermans, Witte nog? (1988-1994): bleinen (I:19) (IV:58); J. Cornelissen & J.B. Vervliet, Idioticon van het Antwerpsch dialect (1899): BLEIN zelfstandig naamwoord vrouwelijk - soort v. harde bobbel in het vel, voortkomende van eene te groote drukking. Ik heb mijne' voet vol bleinen .C. Verhoeven, Herinneringen aan mijn moedertaal (1978): BLEIN (blèèn) v. blaar, opzwelling (balein wordt ook zo uitgesproken) .A.P. de Bont, Dialect v. Kempenland (1958): zelfstandig naamwoord vr. 'blein' - blaar .Goemans, Leuvens taaleigen (1936): BLEIN -zelfstandig naamwoord vr. verkleinwoord: die zijn gat verbrandt, moet op de bleinen zitten .Jan Naaijkens - Dè's Biks - 1992 – (1992): blèèn - blaar, blaren; WNT BLEIN - Thans vooral in Zuid-Ned.: gezwel, blaar, met eenig plaatselijk verschil van opvatting .II. balein; De Wijs – (moeder tegen haar dochter: )’t motte teugeswoordig ammaol steppinnen zèn, mar wij waren vruuger blij mee ’n kesjet mee blènen (17-08-1964); Cees Robben – ’n Kesjet meej blèène.. (19640911); A.P. de Bont, Dialect v. Kempenland (1958): zelfstandig naamwoord vr. 'bleen', 'blijn' -'balijn', d.i. balein .WBD III.1.3:167 'balein' = balein uit het korset; blèntje; verkleinwoord; Van Rijen (1998): baleintje; blaartje; WBD III.1.2:348 'bleintje' = blaartje; WBD III.4.4:232 'bleintje' = bobbel, ook 'bult'; WBD III.4.4:232 'baleintje' = dubbe reep voor de stevigheid"
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal