elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: wijd

wijd , wijd , ver. Het is een uur wijd. , Rome is wijd van hier. Ik kan van daag niet wijd gaan.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
wijd , wied ,  wieder , ver; ’t is hier nog wied van daon = ’t is ver van hier (ook Gron.): eene dee wied in Vreesland stund = die ver inFriesland (predikant) was; dat was nog wied te begriepen = lag nog ver in de toekomst; ’t was nog neet zoo wied; ’t was nog zoo ver niet; of he’t zoo wied krig = of hij ’t zoo ver brengt; wied achterankomen; wied veur de tied = lang vóór dien tijd. Gron. wied weg = ver van hier; op gijn wiede noa = op verrena niet; ’t is wied genōg ’t beste = ’t is verreweg ’t best; nō wieder! = ga nu verder (met uw verhaal)?
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
wijd , wîd , (bijvoeglijk naamwoord) , wijd; wîd wage lö̀s, wagenwijd open.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
wijd , wied , (= wijd), voor: ver, ook Drentsch Oostfriesch; hij ʼs wied weg = hij is ver weg, ook, fig. hij is in diepen slaap; dei loop is mie veulste wied = die afstand is voor mij veel te groot om dien te voet af te leggen, den Hoag is zoo wied hier weg (Stad-Groningsch); op gijn wiede noa = op verrena niet; ʼt is wiedgenōg ʼt beste = ʼt is verreweg het verkieslijkst; nō wieder!? = ga nu verder met uw verhaal; ʼt is zoo wied = ʼt is zoo ver, nl. om te vertrekken; ons wicht het ʼt zoo wied = onze dochter (ook: onze meid) is kloar mit ʼn vent = is verloofd en gaat eerlang trouwen.
[vergrootende trap] wieder (= wijder) = verder; men het ʼr wieder niks van heurd = later heeft men er niets meer van gehoord. Dr. Landr. (1608) II, 25: sonder den debiteur eenigen wijderen tijlt van lossen (uitstel) te vergunnen.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
wijd , wîd , (bijwoord) , Ver. Wî hebt wel ʼn ü̂̂r en nog wîder eloopen. H(i)ee wont n(i)eet wîd van ons òf. Tüt hu wîd muwe leeren? H(i)ee is al wîd weg. Gooi dat nu maor n(i)eet zoo wîd weg – keur dat nu maar niet zoo geheel af.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
wijd , wijd , (bijvoeglijk naamwoord en bijwoord) , Zie de wdbb. – Ook: ver. || ’t Is gelukkig wijd weg (van een brand). Je benne hier veuls te wijd van de mart (markt) of. Ze prakkizeren niet wijjer as ’er neus lank is. – Vgl. omwijd. Ook in de naam van brede wateren. || Het Wijd (of Zaandijker Wijd), de verbreding van de Zaan tussen Zaandijk en Wormerveer. – De wijde Vliet (onder Assendelft); zie Vliet. – De wijde Laaik (idem); zie Laaik. – De Wijde-Wijzend (bij Jisp); zie Wijzend.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
wijd , wîd , (bijwoord) , Ver. Wî hebt wel ʼn ü̂r en nog wîder eloopen. H(i)ee wont n(i)eet wîd van ons òf. Tüt hu wîd muwe l(i)eeren? H(i)ee is al wîd weg. Gooi dat nu maor n(i)eet zoo wîd weg – keur dat nu maar niet zoo geheel af.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
wijd  , wied , wijd, ver. Wied en zied, wijd en zijd.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
wijd , wied , wijd, ver. Hei koomp van wieden: hij komt van verre.
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
wijd , wied , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , 1 wijd, 2 bw. ver
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
wijd , wied , wiêd , wieje; wiejer , ver ’t wied schuppe Het ver brengen (carriére maken); wiêd ewég ver weg; wiêd zat ver genoeg; ver Héj is wiêd in de taggetig. Hij is ver in de tachtig jaren oud; ver wiêd hin zien ver heen zijn (versleten zijn, bijna doo
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
wijd , woid , bijvoeglijk naamwoord en bijwoord , Wijd, breed. Verbogen vorm ook: waaie | Da’s puur zô’n waaie sloôt.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
wijd , woid , zelfstandig naamwoord ’t , Het wijde, brede deel van een sloot. | Je moete meer in ’t woid visse gaan.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
wijd , wiej , wiet.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1989), È maes inne taes. Plat Hôrster, Horst.
wijd , wiet , ver, ruûm; wiet weg: ver weg; wiet hin: zoawát vurbeej; de bóks is te wiet (en wieje bóks): de bóks is te ruûm. Woa woënt Weijs Wullem? / Weijs Wullem woënt wiet weg. / Wát woj Weijs Wullem waeve? / Weijs Wullem woj witte wol waeve.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1989), È maes inne taes. Plat Hôrster, Horst.
wijd , witj , wijd, ver.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
wijd , wèèd , bijwoord , wijd, ver, erg. 1. Bult Vleute waar wèèd in de taggetig toen ie nog op ’t dak klòm òm de panne rèècht te lègge. Hij was ver in de tachtig. 2. Toch waar ie toen al wèèd versleejte. Hij was al erg versleten. 3. Ja, hij waar al wèèd heene. Hij was al ver weg. 4. Hij kwam niemer wijer. Hij kwam niet meer verder. 5. Van dichtenbè konde zien dèttie wèèdewèg waar. 6. Hij waar òk wèèdöt d’n oudste. Verreweg de oudste.
Bron: Naaijkens, J. (1992), Dè’s Biks – Verklarende Dialectwoordenlijst, Hilvarenbeek
wijd , wiej , ruüm; dát zit nag in wiej zek: da’s nag lang ni zeker.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1993), Zò bót ás en hiëp. Plat Hôrster, Horst.
wijd , wijd , waid , bijvoeglijk naamwoord , (KRS: Wijk, Lang, Coth, Werk, Bunn, Hout, Scha; LPW: IJss, Mont, Bens, Lop, Cab, Pols), waid (LPW: Bens) ver; ‘Hij woont wijd weg.’ (Pols). Zie ook *gunter wijd .
Bron: Scholtmeijer, H. (1993), Zuidutrechts Woordenboek – Dialecten en volksleven in Kromme-Rijnstreek en Lopikerwaard, Utrecht
wijd , wied , 1. verweg. 2. wijd.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
wijd , wieder , verder of wijder.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
wijd , wied , 1. ver; 2. wijd; * better in de wiede wereld as in een nauw gat: gezegd bij het laten van een wind; nauw is niet wied, mà lästig op zien tied: gezegd wanneer iemand bij twijfel vaak het woord ‘nou’ gebruikt; [overtreffende trap:] wieder
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
wijd , wied , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , 1. ver Dat is nog wied vort ver weg (Wei), Hij stun van wied(en) alles of te loeren en wied veur tied stun e der al (Bov), Hij zal het nog wied brengen (Hgv), Hij hef wied genog de beste papieren verreweg (Eex), Hij was wied genog de beste (Row), ...wied hen de beste (Nsch), ...wiede de beste verreweg de beste (Die), Hie was hum wied de baos (Oos), Met een paar week is het, dunkt mij, zo wied (Hijk), Het was weer zowied de vrouw was weer zwanger (Bro), Zo komp men op ’n wiedsten (Bov), Zie woont zo wied allèn ver weg en alleen (Sle), Het is wied dag laat in de morgen (Ruw), De ene zeg dat dàt nog wied te begriepen is nog in de toekomst ligt (ti), Hij lag te slaopen, hij was wied vort hij was in diepe slaap (Bco), Zo wied as van het oosten naor het westen (wb), Wij bint te wied hen proot, het kan niet mèer overgaon (Sle), Het is zo wied mis as van hier tot Maastricht helemaal mis (And) 2. wijd, ruim Het is wied en zied bekend (Emm), Wij hebt dat pakkien vermaakt, het was mij te wied (Eri), Het boezeroen was mij te wied um de hals (Ndo), Hij hef een wiede broek an hij neemt het niet zo nauw (Dwi) *Bèter in de wiede wereld as in een nauw gat van iemand die een wind laat (Mep); Koop hef een wied gat, mar hij schit nauw kopen is gemakkelijk (Mep); Woor gaoj hen? Antw. Wied weg, neus nao, padtie langs (Eev), z. ook wieder
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
wijd , wijd , ver. hij gè wijd uweg, hij gaat ver weg.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
wijd , wied , 1. wijd; 2. ver. IJ woont ier wied weg ‘hij woont hier ver vandaan’, Ik bin ook zo wied ‘ik ben ook zover’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
wijd , wied , 1. wijd. Is oe die jâsse wied genog? 2. ver. Hoe wied is ’t van Vörchn naor Uune?
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
wijd , wiid , ver , Ge moet nie zó wiid gôn, ge moet strak ók wir vur d'n dónkere trug zén. Je moet niet zo ver gaan, je moet straks ook weer vóór het donker wordt terug zijn.
Vergrotende trap wéijer. Héij wul wéijer waoje és dét'tie getûird sti. Hij wil verder grazen dan dat hij getuierd staat. Hij wil meer dan hem toekomt.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
wijd , wied , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , 1. wijd, niet nauw; wied in de hakken wijdbeens 2. met flink wat tussenruimte, ruim 3. met de afstand als uitgedrukt, bijv. Hoe wied is ’t naor Vledder? 4. ver verwijderd 5. op een flink gevorderd punt, bijv. Now is ’t zo wied
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
wijd , waid , bijvoeglijk naamwoord , ver Ik bin nôniessôô waid Ik ben nog niet zo ver
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
wijd , nie wéíjd , niet ver
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
wijd , wèìjd , wèìjd (weg) , van verre
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
wijd , wèìjd , ver
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
wijd , wied , (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) , 1. wijd; 2. ver. Dät is wied weg. Zie ook: värre.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
wijd , weijd , weijter, weijer, weijst , ver, wijd ruim; , Nie weijer kanne. Niet verder kunnen., Willem Wouters wònt weijd wég. Willem Wouters woont wijd weg., Dees trèùj is mén veul te weijd. Deze trui is me veel te ruim., Dees bóks is weijd hinne. Deze broek is ver heen. Zij is bijna versleten.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
wijd , wijer , wijder, ruimer , vrouw mak mun broek es wijer, ik heb ut er zô benaauwd in
Bron: Gast, C. de (2011), ’t Boekske van de Aolburgse taol, Wijk en Aalburg: Stichting behoud Aalburgs dialect.
wijd , wied , 1. wijd; 2. ver (O.-Veluwe).
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
wijd , wijd , wied , bijvoeglijk naamwoord , ver (Den Bosch en Meierij; Helmond en Peelland); wied; ver (Land van Cuijk)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren
wijd , wied , wiejer, wiedst , 1. breed, wijd 2. ver weg , Det zitj nog in wiej zek: dat is nog lang niet zeker. Die bóks is te wied.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
wijd , wèèd , bijwoord, bijvoeglijk naamwoord , wèèd - wèjer - wèdst , "wijd, ver, wijds; enen bòlscheut/kaajscheut wèèd; WBD (Hasselt) 'wèèd staon' (van een paard) - met de benen te ver uit elkaar staan, ook genoemd 'brêed' resp. 'röm’ , (Hasselt) 'rèùm’ staon; Interview Van den Aker (1978), transcriptie door Hans Hessels (2014) - “Sint Job dè was Berkel-Enschot, dè was himmel nie zo wèèd hè, hier bi…,  zo wè bi…, binnendeur dan waar, dan zèèder zôo…”; „Die voogels vliegen alle jaoren/ aaltij op dezèlfde tèèd/ meej ammolle nòr et Zuije/ want om te lôope is te wèèd."" (Lechim; ps. v. Michel van de Ven; ongedateerd knipsel 1960-1980; uit: Wörom doen ze dè); Mandos - Brabantse Spreekwoorden - 2003 - ók meej klómpen aon kunde wèèd koome, mar dan meuder nie meej klossenbakke (Pierre van Beek - Tilburgse Taalplastiek 1968) - Iemand van gewone komaf kan het ver brengen als hij zijn manieren maar aanpast. Mandos - Brabantse Spreekwoorden - 2003 - te wèèd, Bèt, twee keer van doen ('7l) - aansporing tot zuinigheid; WBD wèèd (II:1245) - wijd; Henk van Rijen - wont ie wèèd? - woont hij ver weg?; Henk van Rijen - 'wèèt-eweg' - ver weg; Dirk Boutkan (1996) - et laand is wèèd - het land is wijds Cornelissen & Vervliet - Idioticon van het Antwerpsch dialect - 1899 - WIJD, wedder, of: wijer; Jan Naaijkens - Dès Biks (1992) - wèèd bw - wijd, ver, erg; Bosch wijer - compar. van wijd; Haor wèèt - ver; WBD III.1.2:151 'wijd stappen’ = met grote stappen lopen; Dirk Boutkan (1996) - (blz. 50; wèèd - wèjer - wèèdst; wèèd; wijds; Dirk Boutkan (1996) - (blz. 47) et laand is wèèd - et wèje laand (wèj laand) wèèt laand; wèdst; superlatief van 'wèèd'; verst; Mandos - Brabantse Spreekwoorden - 2003 - die et wèdst van hèùs zit, mòkt et et bist ('70); wèjer; verder, wijder (comp. van wèèd); Cees Robben - vier deur wèjer; Mandos - Brabantse Spreekwoorden - 2003 - snip, snap, snijer, mòkt oew broek wa wijer (Si'64) - spot op de kleermaker; Frans Verbunt (1996) - 'wijer' - verder; Cornelissen & Vervliet - Idioticon van het Antwerpsch dialect - 1899 - Wedder of wijer; Haor wèèr - verder; wèèrop – verderop; wijer - wijder, verder (comparatief van wèèd); Henk van Rijen - verder, wijder (waajer, wèèjer)"
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
wijd , wie~d , wiejer – wie~ds/wier – wieds , wijd; ver
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal