elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: den 

den , dan , den.
Bron: Ballot, A. (1870), Eigenaardigheden van het Twentsche dialect, uitgegeven in 1968, Hengelo.
den , den , aanw. vnw. = deze, die, dit, gene; “ik wil den Geert hier neet in hoes weten”, Gron.: ik wil dei Geert, enz. HD. vorm: ich will den Karl gar nicht sehen, enz.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
den , danne , (vrouwelijk) , dennen , den.
Bron: Gallée, J.H. (1895), Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect, aanhangsel Twents
den , denne , (vrouwelijk) , dennen , den.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
den , n , Aanhechting der n, voor: den, in: veur ’n dag hoalen, komen, enz.; op ’n duur; ’k bin noa ’n Dam west; hij woont in ’n Hoag; d’r mit veur ’n droad komen; n’ander = den ander (elk den ander); veur ’n bliksem, enz., en: veur den bliksem, enz. Voorts: dat zee den duvel; ’t is van doag den elften, enz.; ’t is ’n dikken, mooijen, kwoaien ijn; schandshalven, mienenthalven, zienentwegen.
vóór den naam van een dag, bv.: ’n zundag (of zöndag,) beteekent zoowel: verleden, als: aanstaande zondag.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
den , den , (met gerekten è klank) (Ommelanden) = legge (Oldampt, Westerwolde) = leger; de effen gemaakte vierkante ruimte op het land waar het dorschkleed wordt uitgespannen om er het raapzaad op te dorschen; legge, en: leger ook = de afgedorschte hoop raapstroo; legge of leg ook = de uitgespreide schooven op den dorschvloer. Noord-Brabant den, Kil. denne, Oud-Hoogduitsch, Middel-Hoogduitsch, Hoogduitsch Tenne = dorschvloer; West-Vlaamsch dem = dorschvloer op den blooten akker (de Bo). Vgl. Engelsch down = vlak veld; Ezech. 27,5 denning = scheepsplecht; Oostfriesch danne, dann’ = tuinbed, en: akker (Hoogduitsch Ackerbeet = akkerbed); Mecklenburgsch denn = leger, slaapplaats van een dier; ook: de plaatsen waar het koren is gaan liggen of vertrapt; Zuid-Nederlandsch denne = zoutzolder; dek, verdek; dem, den, dent, dein = dorschvloer om koolzaad enz. te dorschen. Angel-Saksisch denn = legerstede, enz.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
den , den , (aanwijzend voornaamwoord 1e, 3e en 4e naamval) , Welken appel wîj hebben, dissent of den? Welke appel is den mooisten, dissent of den. Den wil ik hebben. Den is den mooisten. In een bekend kinderspel wordt gevraagd: Pik, pik, pik, waor zal den man staon? (Klemtoon op den).
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
den , denne , (zelfstandig naamwoord vrouwelijk) , Een vloer van dennehout onder in een schuit, om de bodem te versterken. Men maakt alleen dennen in schuiten van goedkoop hout, b.v. dennehout; een schuit van eikenhout is ook zonder denne duurzaam genoeg. – KIL. dennen van ’t schip, fori, tabulata navium. Zie verder buikdenning.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
den , den , (aanwijzend voornaamwoord 1e, 3e en 4e naamval) , Welken appel wîj hebben, dissent of den? Welken appel is den mooisten, dissent of den. Den wil ik hebben. Den is den mooisten. In een bekend kinderspel wordt gevraagd: Pik, pik, pik, waor zal den man staon? (Klemtoon op den).
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
den  , den , dennenboom.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
den , dånne , vrouwelijk , dånnen , dennechien , dennenboom
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
den , danne , zelfstandig naamwoord, vrouwelijk , dann , dannken , denneboom. In de dann, in de dennebossen
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
den , dén , 1) ruimte tussen de stijlen; 2) (lemen) vloer in de schuur waarop de oogst gedorst wordt.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
den , denne , denneboom.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
den , denne , denneboom.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
den , fiene denne , spar.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
den , den , denne , dennen , (Zuidoost-Drenthe, Midden-Drenthe, Kop van Drenthe). Ook denne (Zuidwest-Drenthe, Midden-Drenthe, veengebieden Oost-Drenthe) = denneboom Der stiet een hiele riege dennen, den den möt nog kapt worden (Sle), Van een groffe den muken wij vroeger wagenplanken (Pdh), De grove den blef bluien en de fiene [de spar] lat de naalden vallen (Eex)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
den , den , openbare dorsplaats.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
den , denne , den
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
den , denne , dennechien , den. De jonge dennechies zaatn vol met roepm.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
den , denne , den , zelfstandig naamwoord , de 1. sparrenboom 2. dennenboom 3. leger van een haas
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
den , denne , (zelfstandig naamwoord) , den.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
den , den , denne , 1. den; 2. lariks; denappel, denneknop, dennerots(e), dennenappel, sparappel.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
den , den , (de\n) , (vrouwelijk) , denne , denke , dennenboom
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
den , dèn , (vrouwelijk) , dènne , dènke , deel, lemen dorsvloer
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
den , den , dorsvloer (leem)
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal