elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: veulen 

veulen , vul , (onzijdig) , veulen.
Bron: Halbertsma, J.H. (1835), ‘Woordenboekje van het Overijselsch’, in: Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren 1836, Deventer: J. de Lange.
veulen , vool , vooltien, vul , veulen, Gron. vool, Friesch vool, Kil. veulen, volen, MNederl. vool, Oostfr. fool, faal, Eng. foal, Oudfr. folla, Saterl. fole, AS. fola, ONoorsch foli, fyl, Zw. fole, fäle, Deensch fole, OHD. folo, volo, MHD. vole, vol, HD. Füllen, Fohlen, Goth. fula.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
veulen , vül , (onzijdig) , vüllen , veulen.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
veulen , vool , veulen; ook Drentsch, Friesch. – Kil. veulen, volen. Middel-Nederlandsch vool, West-Vlaamsch vool, Oostfriesch fool, faal, Oud-Friesch folla, Saterlandsch fole, Angel-Saksisch fola, Oud-Noorsch foli, fyl, Zweedsch föl, Deensch føl (følhoppe = merrie), Oud-Hoogduitsch folo, volo, Middel-Hoogduitsch vole, vol, Hoogduitsch Föhlen, Füllen, Gothisch fula. – Ook spottend voor: snötbel = snottebel; – mourvool = veulen van ’t vrouwlijk geslacht. – Te Hoogkerk verkocht (1866): “3 paarden, waaronder een zwartbles vool.” Spreekwoord: Snötterge volen wor’n de beste peerden, in eig. beteekenis: snotterige veulens worden de beste paarden; fig.: de slordigste, onordelijkste, achtelooste knapen kunnen de knapste mannen worden, uit een’ slordigen knaap groeit menigmaal een knappe kerel; ook Oostfriesch, Oldenburgsch, Nedersaksisch, Noordfriesch. Zie ook: voold.
voolje (Ommelanden) = vooltje (Oldampt, Westerwolde, Goorecht) = veulentje.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
veulen , vül , vüllen , (onzijdig) , Veulen.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
veulen , vool , (zelfstandig naamwoord onzijdig) , Veulen. || Kijk, deer loopt ’en vool in ’t land. – Ook als naam van verscheidene molens. || Het Vool (pelmolen te Wormerveer op het Zaandijker wegje). Het Jonge Vool (oliemolen te Wormerveer, 18de e.; houtzaagmolen te W.-Zaandam, gesloopt in 1893). Het Hinkende Vool (pelmolen te Wormerveer, gesloopt in 1790 of ’91). Het Vooltje (snuifmolen te Zaandam, verbrand in 1765). – Evenzo elders in N.-Holl., op Wieringen (foelke; WINKLER, Dialecticon 2, 29), in Friesl. (fole, foolke, fooltsje). Gron. (MOLEMA 459), Oost-Friesl. (fool, faal; KOOLMAN 1, 413 b), Drente, Nederduitsl. enz. Vgl. Got. fula, Ags. fola (Eng. foal), Ohd. folo (Hgd. fohlen), Mnd. vole, vale, enz. Ook in het Mnl. komt de vorm voor (Taalk. Bijdr. 1, 28; OUDEMANS 7, 705). In de 17de e. vindt men vool o.a. ook bij WESTERBAEN, Ged. 3, 139 (’t Vers-geworpen vool).
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
veulen , völ , veulen.
Bron: Ebbinge Wubben, C.H. (1907), ‘Staphorster Woordenlijst’, in: Driemaandelijkse Bladen 6, 61-94
veulen , vül , vüllen , (onzijdig) , Veulen.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
veulen  , veule , (lang uitspreken) , veulen.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
veulen , vul , onzijdig , vulle , vullechien , veulen
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
veulen , vul , zelfstandig naamwoord, onzijdig , vuln , vulken , veulen. Iej kùent n vul krieng oet de nuezegeatr, je kunt naar de drommel lopen
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
veulen , vùlle , o , vùlles , vùlleke(s) , veulen(s), veulentje(s).
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
veulen , vool , 1. veulen. 2. meer is vool, meere is vool = merrie is drachtig
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
veulen , vulletje , veulen
Bron: Spek, J. van der (1981), Zoetermeers woordenboek, Zoetermeer.
veulen , voôl , zelfstandig naamwoord ’t , Veulen. Verkleinvorm voôltje. Vgl. Fries fôlle en fôltsje.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
veulen , veule , zelfstandig naamwoord , jong van een paard.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
veulen , vulle , zelfstandig naamwoord , veulen (KRS: Wijk, Lang, Coth, Werk, Bunn, Hout, Scha; LPW: IJss, Mont, Bens, Lop, Cab, Pols) Zie hoofdstuk 4, punt 6: het vee . Ook in de Vechtstreek (Van Veen 1989, p. 140). Zie verdere Taalatlas, afl. 1, nr. 5: veulen en Van Veen 1964, p. 68 en p. 78-80, die vulle als een voorbeeld van Utrechtse klinkerverkorting beschouwt. Zie ook hoofdstuk 2, punt B.5. Verkleinwoord: vullegie (Pols).
Bron: Scholtmeijer, H. (1993), Zuidutrechts Woordenboek – Dialecten en volksleven in Kromme-Rijnstreek en Lopikerwaard, Utrecht
veulen , vul , vullen , vullegien , veulen.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
veulen , [veulen krijgen] , vullen , veulen krijgen.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
veulen , vul , vullegie , veulen.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
veulen , vul , het , vullen , (Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe, Zuidwest-Drenthe). Ook veulen, veul, vool, völ, völle (Zuidoost-Drenthe, Midden-Drenthe, Veenkoloniën, Zuidwest-Drenthe, zuid), veul (Zuidoost-Drents zandgebied), vool (Noord-Drenthe), völ (Zuidoost-Drenthe, Midden-Drenthe), völle (Zuidwest-Drenthe, noord). Vaak verkl. = veulen Dat mooie vul wil wij anholden (Hoh), Het peerd kreeg een gordel an um het vul met te nimmen (Pdh), Het pièerd is drok op het vul loopt harder omdat hij het veulen graag wil zien (Dwi), As een peerd een vool hebben mot, is ze vaok zo narrig (Anl), Wie hebben het vooltje in het enterhok zet (Eco)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
veulen , vèulen , veulen. ook völlen,.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
veulen , völlens , in: IJ nam de weg op vief völlens ‘hij haastte zich niet’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
veulen , vullen , zelfstandig naamwoord , (Kampereiland, Kamperveen) veulen
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
veulen , vool , bijvoeglijk naamwoord , (van een merrie) drachtig
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
veulen , vool , vooltien, volentien, veultien , zelfstandig naamwoord , et; veulen
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
veulen , vulle , zelfstandig naamwoord , vulles , vullechie , veulen
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
veulen , merts völle , groene specht
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
veulen , völle , völleke , veulen
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
veulen , vulle , veulen , Óns pèrd hi ’n schòn vulle gekrigge. Ons paard heeft een mooi veulen gekregen., Ás ’n vulle in de wèèj zén. Als een veulen in de wei zijn. Speels en blij zijn.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
veulen , vulle , veulen
Bron: Gast, C. de (2011), ’t Boekske van de Aolburgse taol, Wijk en Aalburg: Stichting behoud Aalburgs dialect.
veulen , vul , vulle, vulling , vullens , veulen; vulmaere, merrie, moederpaard.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
veulen , vuuele , (onzijdig) , vuueles , vuuelke , veulen , Ze gaon ’t vuuele zwense: ze gaan de staart van het veulen inkorten.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
veulen , vulle , veulen
Bron: Grauw, Sibrand de en Gerard Gast (2014), ABC Dordt. Dordtse woorden en uitdrukkingen, dialect, verhalen en versjes, gedichten en straattypes, Asaprint Uitgeverij, Dordrecht.
veulen , veule , vulle, völle, vuile , zelfstandig naamwoord , veulen, ook genoemd: 'vulle', 'völle' of 'poeleke' (tot 1 jaar); WBD hèngstvölle, hèngstvulletje - mannelijk jong van een paard; WBD meervölle, mèrreveuleke - vrouwelijk jong van een paard; WBD lèpvulle, lèpvölle - moederloos veulen; WBD speenvölle, vulle, (Hasselt:) völle - niet gespeend jong van een paard; WBD gespêend völle - gespeend jong van een paard; WBD veuletje; klèn pèrdje - vleinaam van het veulen; WBD veule, pèrdje, hanske,(Hasselt:) pòlleke - loknaam/roepnaam v.h. veulen; A.P. de Bont - Dialekt van Kempenland - 1958 e.v. - znw.o. 'vullen' resp.'vollen' - veulen; WBD veulen (zie 'veule'); WBD völletaand - het melkgebit van een veulen, ook 'vulletaand' genoemd; WBD völmérrie - dragende merrie, ook genoemd 'vullemèèr'; WBD völleziekt - leewater (ziekte bij jonge paarden); DANB ge moet óns veulen is koome keure; A.P. de Bont - Dialekt van Kempenland - 1958 e.v. - ; znw. o. 'vuilen’, resp. 'völlen' - veulen; WBD veulen (zie 'veule'); WBD vulletaand - het melkgebit van een veulen, ook 'volletaand' genoemd; WBD vullemèèr - dragende merrie, ook genoemd 'völmèrrie'; Kernkamp - Bezorging Dialectenquête 1879 - vullens - veulens; A.P. de Bont - Dialekt van Kempenland - 1958 e.v. - waarnaast wel eens 'vuilen' resp. 'völlen', znw.o. - veulen
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
veulen , veule , veules , vulke , veulen
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal