elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: heerd

heerd , heerd , heert , land dat oorspronkelijk bij eene boerderij (ploats) behoort. Onder Warfum vindt men de volgende benamingen van aloude boerderijen: Borgerdaheerd, Frankemaheerd, Hayemaheerd en Zijlemaheerd; te Midwolde (Westerkwartier) Boterheerdt; te Niehove Poppingaheerd. – Achter den Reiderwolderpolder dragen ook strooken kwelderland dien naam, bv.: Zijlheerd, Modderlandsche heerd, Garreltsheerd, Huiningaheerd, en Piccardt-Heerd. Ommel. Landr. IV, 5: Iegelijkck Heerd Lands, te weeten, dertich Juck, ofte dertich Grase Lands, een persoon eigentlijk toebehorende, daer een Huys op staet, sal gelijck van oldes gewoonlijk, mede hebben en beholden patronatus tot de Carspel Kercke, als naemlijck een stemme; Old. Landr. III, 80: Daerenboven sal die soon de dochter mogen uytigen buyten de hooftstede ofte principael heert, enz. In het Reglem. van W.C. Friso (1749) art. 18 wordt verboden om de heerlijke gerechtigheid van ’t goed ofte heerd af te scheuren. – Onder opstrekkende heerd verstaat men landerijen die bij eene boerderij behooren en zich in de lengte uitstrekken, eene lange strook, zooals men die veel op nieuw aangeslijkten bodem aantreft. Oud-Friesch herth, heorth, eorth, hered = landgoed, ouderlijke bezitting, woning. Verwant met: haard, en ’t Hoogduitsche Herd, dat ook in fig. beteekenis voor: woning wordt genomen. Dr. Landr. (1608) III, 19: heert, voor: huis, ouderlijk huis, tak eener familie; Drentsch heerd = leemen vloer; het geheele huis, enz. Zie ook: opstrekking, en: stadsheert. – heerd. Geldersch = heem, erf.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
heerd , heerd* , heert , in Gelderland = heem, erf.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal