elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: wierde

wierde , wier , wierde , eene tegen de hooge zeevloeden opgeworpene hoogte, Friesch terp, waarvan er nog een vijftigtal in de Ommelanden worden aangetroffen, en waarop aldaar vele dorpen gebouwd zijn, waarvan sommige er hun naam gedeeltelijk aan ontleenen, als: Raskwerd, Uskwerd, Stitswerd, Holwierde, Uitwierde, Opwierde, Aduard (Adewert), Garnwerd, Fierwerd, Wirdum, en buurtschappen als: Watwerd, Toornwerd, Arwerd, Barwerd, enz., en in Friesland o.a. Holwerd, Ferwerd, Kimswerd, Wanswerd, enz. Dat de wierden van zeer ouden oorsprong zijn, blijkt uit de onderzoekingen van Dr. R. Westerhoff, die bevond dat van sommige de grondslag 9 voeten beneden het omringende land ligt. “De veelvuldige wierden of hoogten in deze provincie verminderen van tijd tot tijd. – De laatstgenoemde wierde heeft een groote van 2½ bunderˮ, enz. (Garrelsweer 1870). – “Heden stevende het eerste met vlaggen getooide schip ons voor eenige jaren nieuw gegraven kanaal binnen, ten einde eenen aanvang te maken met het afgraven eener wierde.ˮ. (Eenrum 1872). – Oostfriesch wirde, eene groote zandige hoogte bij Norden; ook zooveel als: opgehoogd en tegen het water beschut land. Aldaar Werdum, Wirdum, enz. Hoogduitsch Werder = heuveltje in de laaggelegen landen om daarop hofsteden te bouwen; Middel-Hoogduitsch werd, wert = hoogte om tegen overstroomingen te beveiligen, vluchtheuvel, Nedersaksisch wuurt. – Het woord zou tot: waren (Groningsch woaren) = behoeden, beschutten, in veiligheid stellen, moeten gebracht worden. Zie Dr. G. Acker Stratingh, Bijdr. enz. Dl. IX, bl. 1-32, X, 219-229.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
wierde , wier , zie worde .
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
wierde , wier , terp
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal