elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: zet

zet , [het zetten] , zet , (op eenen) = met zeker inzicht.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
zet , zette , doorslag, vergietkop.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
zet , [periode van tijd] , zet , (mannelijk) , tijdsverloop, ’t is en heelen zet eleen.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
zet , zedde , benaming van de letter z. “Al ’t volk in stad van a tot zedde, Ligt hier tot ’s mörgens loat op bedde.” (Mr. Reijnders).
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
zet , zet , poos, tijdlang; in ’n hijle zet nijt = in geruimen tijd niet, ook Oostfriesch; ’n zetlank in ’t goud goan mit mie = dat is eenigen tijd goed gegaan met mij; ’n luk zetje = eene korte poos; Oostfriesch setje; bie zetten = bij tusschenpoozen, soms bie zetten is ’n nijt goud = soms is hij niet wèl bij ’t hoofd; bie zetten is zij roazens van pien = nu en dan heeft zij eene verschrikkelijke pijn. Ook voor: ongesteldheid, ziekte: hij het ’n dikke zet van had = hij is erg ziek geweest; verleden joar het’e ook zoo’n zet had = is bv. lijdende geweest aan influenza; hij krigt weer van dei zetten = toevallen, aanvallen van epilepsie, jicht, kramp, enz.; van zoo’n zet wordt’e ’n bult minder van. Zie ook art. road en: draailigger.
[verkleinvorm] zetje = zetken (Westerwolde) = poosje; “mit ’n zetje bin ’k weeromme”. Vgl. v. Dale artt. zet 1 en: reekje.
bie zetten = soms; bie zetten het ’e ’n bult pien; bie zetten wait ’n störm.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
zet , zet , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , Zie de wdbb. – In oliemolens. Een ijzer met handvat, dat als hefboom wordt gebruikt, en waarin het mes wordt gezet, waarmee de koeken worden gelijk gesneden. || De zet van ’et koekemes. Ook het handvat van een vijl, van een handzaag, een trekzaag enz. wordt wel zet genoemd.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
zet , zet* , (zelfstandig naamwoord), zie ook zetten * (einde); bij v. Dale in één zet = plotseling; zetje = ruk.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
zet , zet , mannelijk , zette , zettien , poos. Nen heelen zet: een hele poos. Bie zette
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
zet , zet , zelfstandig naamwoord, mannelijk , zette , zetjen , poos. Nen heeln zet, een hele tijd; biej zette, zo nu en dan, bij tussenpozen
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
zet , n zet , een lange poos
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
zet , set , het niet-draaibare deel van een brug
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
zet , zet , zelfstandig naamwoord de , in de zegswijze ’n zet make, in korte tijd flink groeien of vooruit gaan. | De tulpe hewwe de leste week puur zô’n zet maakt.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
zet , zët , mannelijk , zëtte , zëtje , zet.
Bron: Schelberg, P.J.G. (1986), Woordenboek van het Sittards dialect, Amsterdam
zet , zet , de , zetten , 1. tijd Hij hef der een heul zet bie zitten te morreln (Ros), Wie meut dat weer nog een zettien holden (Bov), Het is een hele zet leen (Hoh), Proot nog mar een zettien blijf nog mar even (Pdh), Wat heb ik die in ain zet nait zain (Twe), Hie dee het bij zetten, ...bij toeren af en toe (Sle), Bij zetten is e van het verstand soms is hij niet goed bij (Bor) 2. duwtje Aj op een vouer heu muzzen, dan gaven ze je wel een zettie (Pei), Geef mij even een zettien, da’k wat gaank kriege (Ruw) 3. streek Dat was een minne zet (Die) 4. oplossing, vondst (Zuidoost-Drenthe, Noord-Drenthe) Ik weit een betere zet (Bco), Weet ij der een aander zet op? er een andere oplossing voor (Sle) 5. onderzetstuk onder een schuifraam (Zuidwest-Drenthe, Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe) Vroeger haaw een zettien onder het raom veur frisse lucht (Wap)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zet , zette , de , (dva, Zuidwest-Drenthe, zuid) = doorslag, keukengereedschap Opoe zee van zette, det was een vergiet (Ruw)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zet , zet , zet. Gunninks woordenlijst van 1908: Een ele zet ‘een lange tijd’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
zet , zet , zelfstandig naamwoord , de 1. het zetten, een verplaatsing bij dammen, schaken e.d. 2. handige stap (om iets te bereiken) 3. flinke inspanning 4. (vaak verkl.) poos 5. bep. ziekte: toeval 6. aanval van ziekte
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
zet , zat , zelfstandig naamwoord mannelijk , zatte , zatsje , zet , VB: Dat wäor 'nne goje zat van 'm.
Bron: Jaspars, G. en H. Fiévez (2006-2008), Woordenboek van het Gronsvelds, Gronsveld/Ryckholt
zet , zet , tijd, poos; zetje, ogenblikje; mit een zet, in een zet, in een ommezien.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal