elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: aankomen

aankomen , [terechtkomen, aanraken] , aankomen , voor op uit loopen of op neêrkomen zoo als men elders zegt , voor op uit loopen of op neêrkomen zoo als men elders zegt.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
aankomen , [arriveren] , ankomen , ter loops bezoeken; vōt eem bij heur volk ankomen = dadelijk er naar toegaan. (v. Dale: aankomen = aan iemands woning komen om hem te spreken of hem een kort bezoek te brengen.)
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
aankomen , ankomen , ’t komt hōm an = hij wordt aanhalig, krijgt eene verliefde bui. Ook: ’t komt mie an = ik word er door aangedaan.
ter loops bezoeken, daar eene boodschap brengen of halen; ie mouten even bie mie ankomen as ie noa stad goan.
= an ’t gewas komen = beginnen te groeien, niet in den grond verstikken of verrotten, en, van jonge planten of boomen, uitgaan.
van een vuur of eene kachel = aan den gang komen, beginnen te branden; ’t vuur is ankomen, ter onderscheiding van: uitgegaan na ’t aanleggen; hou is’t ankomen? = hoe is die brand ontstaan? hou is dei vreierei ankomen? hoe hebben die beiden kennis gemaakt? “Hou ’t an kwam? Och, – ’k Wijt der zulf nijt hijl veul van, Ze holl’n ’t veur zok, mien lijve man!”
aanraken; koom mie ijs an! = raak mij niet aan! zeggen twistende knapen; Oostfriesch ankamen; koom moar an! = kom maar op als gij durft! Ook = kom maar hier; zij zijn joe ankomen! = zij helpen u niet wanneer gij een’ dienst vraagt. Ook: gij zult het, indien gij iets volstrekt noodig hebt, duur moeten betalen; (bij Lindo: zij zouden me zien komen!); dat komt ’r op an = dat is zwaar werk, ook fig.; ’t komt ’r nijt op an = dat is geen vermoeiende arbeid, ’t kost weinig lichamelijke inspanning; meer volledig luidt het:’t komt nijt op ’t lichoam an; ’t komt mie d’r nijt op an = dat bevalt mij niet, daar ben ik niet op gesteld. Vgl. bij v. Dale: aankomen = aangrijpen, overvallen.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
aankomen , ankomen* , (bldz. 10), vgl.: angoan , alsmede bij v. Dale: aankomen = aangrijpen, overvallen; (bl. 497), o.a. bij Lindo: zij zouden mij zien komen!
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
aankomen , aankomme , Je mot ’es aankomme, as je voorbij bint; ik hep noch ’en potsje zure knolle veur je staon! Om iemand aan zijn verstand te brengen, dat men op zijn bezoeken niet gesteld is. Verg. (elders gehoord): ik heb een ijzeren knyn voor je in ’t zuur.
Bron: Beets, A. (1927), ‘Utrechtsche Volkswoorden en Volksgezegden’, in: Driemaandelijksche bladen 22, 1, 1-30, 73-84. Groningen
aankomen , ankomm , werkwoord , groter worden, groeien. Ankomm wekke, volgende week
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
aankomen , ánkomme , aankomen, op visite komen Mèênvörmiddag kom ik wel éfkes án morgen v.m. enz.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
aankomen , aakómme , koum aan, is aagekómme , aankomen; in gewicht toenemen. Het is al gout aagekómme: zij is al behoorlijk in gewicht toegenomen.
Bron: Schelberg, P.J.G. (1986), Woordenboek van het Sittards dialect, Amsterdam
aankomen , ankommen , 1. kort bezoek brengen. 2. groeien.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
aankomen , ankommen , kwam (kwaamp) an, an ekommen , aankomen.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
aankomen , ankommen , sterk werkwoord, onovergankelijk , 1. langskomen, op bezoek gaan, naar binnen gaan, meekomen Zo nou en dan komp hij ies an, mar hij overlop oons niet komt niet te vaak (Mep), Kom is een maol an te koffiedrinken (Bco), De vrouwlu rupen: Ankommen, etten! (Pdh), Nou moej ook ankomen, aans is het eten helemaole kold (Die), Kom is an, wie gaot een endken rondlopen kom eens mee (Bco) 2. aankomen, naderen Daor ginderd komp de vesite an (Ruw), Ie kunt buten het veurjaor al zien ankommen (Die), Wat wost doe door, hij zug die ankommen hij zal niet blij zijn met je bezoek (Bov), Ik hebbe het eziene, ariegatte, het speien kwaamp mij an ik kreeg braakneigingen (Hgv), Ie ziet het ankomen, maor kunt er weinig an doen gaan gebeuren (Hol) 3. aanraken (Midden-Drenthe, Zuidoost-Drents zandgebied, Kop van Drenthe, Zuidwest Drenthe, noord) Koomt mij ies an, aj duurt, ik houwe oe mit de klompe veur oen harsens (Ruw), Waog ies daj mai ankommen (Nor), Ie moet dat peerd niet ankomen (Dwi), Dat is zo’n grienderd, die jankt al veurdat je hum ankomt (Bor), Die vrouw komp het ok aordig nao an is erg ziek (Eex) 4. groeien Ik bun de leste tied wal vief kilo ankommen, het wordt haost te gek (Bov), (zelfst.) Wij hebt nog wat in ’t ankomen jonge kinderen, die later kunnen helpen bij het werk of: jong vee, biggen of veulens (Eli) 5. ontkiemen, gaan groeien Die boom, det kiend hef het good edaone, die is good an ekomen (Rui), Ik hebbe daor blompies ezeid en ze bint an ekomen ook (Hgv) 6. ervaren, voor’komen Het komp je zo kaal an, dat die man vort is overleden is (Sle), Het komp je wat raar an, dat het zo rustig is (Hijk), Nou die boom weg is, komp het eerst wel wat kael an doet het kaal aan (Die) 7. hard treffen Het is nogal slim ankommen, die klap van dat peerd (Dro), Hij is gewoon vallen, mar het is lillijk an ekomen (Bro), Hij is met de plof over de kop vlogen, het is aordig ankommen (Row) 8. aan komen waaien De schurft is mai ankommen van de koien (Rod), Het is van hum ankommen (Dwi) 9. erop aankomen, uitmaken Het zul mij der niks op ankommen, um zo’n grote visite te hebben (Sti), Het kwam der geweldig op an (Emm), Je moet het er niet op ankommen laoten het zover laten komen dat het verkeerd kan gaan (Eri), Het komp mij der niks op an, laot hum maar eerst wezen het maakt me niet uit (Nam), Dat dende vaak bij oes löp, daor komp mij het niks op an houd ik niet zo van (Sle), Het komp mij der mor op an dat e op tied is is voor mij belangrijk (Oos) 10. beginnen Het is ankommen op de bruloft van zien zuster toen is de verkering begonnen (Erf), Het wordt meitied, het wark komp weer an (Coe) 11. gebeuren Dat e het volholdt op dat stee, dat zei ik nog niet ankommen (Row), Het weer zal beter worden, dat zie ik nog wel ankommen (Klv) 12. gewaar worden (Zuidwest-Drenthe, zuid) Zul de zeke wel is an ekomen wèzen, dej hum an espreuken hebt? (Rui), Wij koomt alles neet an, wat er al toeholdt (Rui) 13. aan iets komen, in bezit krijgen Daor kuj nog wal ankommen het is nog wel te verkrijgen (Sle), (zelfst.) Alles is zo duur, der is gien ankommen an (Nor) 14. (Zuidoost-Drenthe, Zuidwest-Drenthe, zuid), in As dat moede is, kuj wal ankommen dan beleef je nog wat (Zwig), Dat komp nog wel duur an, dat grappien gaat geld kosten (Klv), Aj zo praot, dan kuj wel ankomen dan ben je niet te redden (Ruw)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
aankomen , ankomen , aankomen
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
aankomen , ankomm , 1. aankomen, groter worden. Eers woln de biggn niet gruujn, mâr de leste wèèkn bint ze hârd anekomm. 2. aankomen, in de handen nemen. An de klokke, daor mag iej niet ankomm, iej muttn der met de vingers ofblievm. 3. gevolgen hebben. Jonge, jonge, wat is dât slim anekomm!
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
aankomen , ônkomme , aankomen, zwaarder worden , Bè'mén moet'te nie ônkomme, ik zal'ler m'n aojge nie meej moeje, ge zuuk'ket mér ût. Bij mij moet je niet aankomen, ik zal er me niet mee bemoeien, je zoekt het maar uit.
És ge nie mér wult ônkomme zul'der iet ôn moete doen én die lifléfkes laote stôn. Als je niet zwaarder wil worden zal je er iets aan moeten doen en die lekkere hapjes laten staan.
Voltooid deelwoord ôngekomme. De vekansiegaaste zén paas ôngekomme, ze hôn veul stukke ôn d'r fiets gehad. De vakantiegangers zijn net aangekomen, ze hadden veel pech aan hun fiets gehad.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
aankomen , ankommen , zelfstandig naamwoord , et 1. eerste indruk, eerste kennismaking 2. situatie waarbij men nog maar aan het begin staat en waarbij men nog veel moet leren, nog veel ervaring moet opdoen 3. begin van een bevalling
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
aankomen , ankommen , ankoemen , werkwoord , 1. arriveren 2. naderen, dicht komen bij 3. bijhouden, aankunnen 4. in aantocht zijn 5. gaan gebeuren 6. een bep. gevoel opwekken door de manier van benaderen 7. doel treffen, flink raken 8. aangaan voor een kort bezoek 9. afhangen van 10. aanraken 11. verwerven 12. overkomen, zich openbaren van ziekte e.d. 13. groeien, groter, dikker worden 14. blijven leven en gaan groeien na verplanten of poten 15. zich ontwikkelen 16. op een bep. manier overkomen 17. ontstaan van een verkering 18. betreffen, zich toespitsen op,In ankommen op 19. aansporend: vooruit, kom, bijv. Kom an!
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
aankomen , aonkoëme , werkwoord , uitkomen , (bedrogen uitkomen) sjléch aonkoëme (zie 'komen') VB: Mêt d'n aonsjaf van dè twiedenhans ôtô ês 'r sjléch aonköeme.
Bron: Jaspars, G. en H. Fiévez (2006-2008), Woordenboek van het Gronsvelds, Gronsveld/Ryckholt
aankomen , ônkomme , aankomen
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
aankomen , ankommen , (werkwoord) , 1. aankomen, bezoeken. Ik komme effen bi’j oe an. Zie ook: langeskommen; 2. dik worden, groeien. Wat bin ie an-ekommen.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
aankomen , ènkomme , aankomen, bestemming bereiken, zwaarder worden , Ge moet is ènkomme wèèje. Je moet eens aankomen waaien. Je moet eens onverwacht op bezoek komen., Ik bén vijf kieloow èngekomme. Ik ben vijf kilo zwaarder geworden.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
aankomen , aankómme , 1. zwaarder worden 2. bezoeken 3. arriveren , In eine korten tied hieël get aankómme.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
aankomen , aankómme , werkwoord , kumptj aân, kwaam aân, aangekómme , 1. op bezoek komen, langskomen 2. örges mèt aankómme – iets te berde brengen, iets ter sprake brengen
Bron: Janssen, L. (2013), Limburgs Woordenboek Heels-Nederlands, Heel.
aankomen , aankome , aankaome , werkwoord , keumtj aan, kwoeëm/kwoom/kwaam, aangek(a)ome , tweede vorm Weerts (stadweerts); aankomen, bezoek brengen, zwaarder worden
Bron: Feijen, Jan (2013), Zoeë Kalle Vae - Weertlands woordenboek, Weerd.
aankomen , ònkoome , sterk werkwoord , ònkoome - kwaam aon - òngekoome , aankomen; Ge meut er nie ònkoome. Hoeveul is ze òngekoome?; Kees en Bart - Tilburgsche Post ca. 1930 - aonkwaarapen; Cees Robben – ge komt er niemer aon; wörom komde wir halfzat aon?; èn aster op ònkomt; ak zat ònkoom; A.A. Weijnen, Dialectatlas van Noord-Brabant (1952) - ik moes òssebloed drinke óm òn te koome; WBD III. 3. 1:267 'niet nakomen' = idem; Leo Goemans - Leuvens taaleigen (1936) - AANKOMEN - aankomen, arriveren, groeien, bloeien; Cornelissen & Vervliet, Idioticon van het Antwerpsch dialect (1899) - AANKOMEN - beginnen (twist, brand); groot worden (kind, gewas); voegen, passen; iemand hooren aankomen - iemands inzicht raden.
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal