elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: waarom

waarom , waerum , in: as de waerum! = als de weerga! drommelsch gauw! rep u! (Gron.: as de weerlag; mien tebaksduit was nao de waerum = naar de maan, weg, verloren; ʼk zal um zoo waerums de boksen beslaon = een geducht pak slaag geven.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
waarom , woarom , Spreekwoord: Is gijn woarom of d’r is ook ’n doarom = er bestaan voor alle doen redenen al kan men deze ook niet altijd doorgronden. Het wordt vooral te pas gebracht wanneer het doel van iemands handelingen later aan het licht komt. – Vraagt een nieuwsgierige: woarom dustoe dat? dan luidt wel, altijd schertsend, het antwoord: omdat alle gekken d’r noa vroagen zōllen en doe de eerste bist, (– en gij de eerste zijt).
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
waarom , waorom dat , worom dat , in de algemeene taal: waarom, om welke reden; reden waarom; weshalve; Zeg ʼes waorom dat je gustere nie chekommen-en bint? - Zen ouwste zeun … ʼoorde in de veerte zon gelol en gedaens, worom datti an een van de knechts vroeg, wat dut te beduijen ʼad, Verl. Z. - Van der Monde.
Bron: Beets, A. (1927), ‘Utrechtsche Volkswoorden en Volksgezegden’, in: Driemaandelijksche bladen 22, 1, 1-30, 73-84. Groningen
waarom  , waorum , waarom.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
waarom , wůůrumme , waarom
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
waarom , wùröm? , waarom?
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
waarom , wooróm , waarom.
Bron: Schelberg, P.J.G. (1986), Woordenboek van het Sittards dialect, Amsterdam
waarom , wòrrum , waarom.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
waarom , wörrem , voornaamwoord , waarom. Zie: dörrem.
Bron: Naaijkens, J. (1992), Dè’s Biks – Verklarende Dialectwoordenlijst, Hilvarenbeek
waarom , woarumme , waarom.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
waarom , woorum , waorum, weurum, worrum, wörm , bijwoord, voegwoord , (Zuidoost-Drenthe, Noord-Drenthe). Ook waorum (Noord-Drenthe, Zuid-Drenthe), weurum (Zuidoost-Drents zandgebied, Midden-Drenthe). Ook uitgesproken als worrum, wörm = waarom Woorum gao ie daor niet hen? (Hoh), Waorumme doej dat nou? (Nije), Ie mut niet vragen waorumme (Zdw), ook Ie moet niet naor het waorumme vragen (Dwi), Waorumme? Antw. Daorumme! (Die)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
waarom , wùrrum , waarom. wùrrum? dùrrum!, waarom? daarom!
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
waarom , wurrum , waarom , Wurrum héd'de wir te hard gereeje, ge wit toch wél dég'ge dé nie meugd. Waarom heb je weer te hard gereden, je weet toch wel dat je dat niet mag.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
waarom , waoromme , waorom , voornaamwoordelijk bijwoord , waarom: om wat, om welke reden
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
waarom , waoromme , waorom , zelfstandig naamwoord , et; het antwoord op de vraag: waarom?
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
waarom , waerom , bijwoord , waarom Waerom dee’ je dat? Nou, daerom!
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
waarom , wurrum , woorum , waarom
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
waarom , wurrum , waarom
Bron: Peels-Mollen, J. met werkgroep Weerderheem in Valkenswaard (Ed.) (2007), M’n Moederstaol. Zôô gezeed, zôô geschreeve. Almere/Enschede: Van de Berg.
waarom , wöörumme , (bijwoord) , waarom.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
waarom , wùrrum , waarom , wûrrum motte da nou verinneweere = waarom moet je dat nu kapot maken-
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
waarom , worrum , wurrum , waarom
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
waarom , woearóm , waarom , Woearóm höbs se det gedaon?
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
waarom , weróm , werómme , waarom ook woeëróm(me), woeëväôr
Bron: Janssen, L. (2013), Limburgs Woordenboek Heels-Nederlands, Heel.
waarom , woeëróm , woeërómme , waarom ook weróm(me), woeëväôr zie ook woeë en samenstellingen
Bron: Janssen, L. (2013), Limburgs Woordenboek Heels-Nederlands, Heel.
waarom , waorum , wäörum, woeërum , eerste vorm Nederweerts; tweede vorm Ospels; derde vorm Weerts (stadweerts), Buitenijen (kerkdorpen rondom stadskern); waarom
Bron: Feijen, Jan (2013), Zoeë Kalle Vae - Weertlands woordenboek, Weerd.
waarom , wörom , wèrom , bijwoord , waarom; Wöróm hòddet nie tèènemekaare gezeej? - Waarom had je het niet meteen gezegd?; Kees en Bart (krantenrubriek in Groot Tilburg, ca. 1935) - ... wòróm dè wij ... Cees Robben – Wörrom z’um daor hôn neergezet (19590912); Cees Robben – Wörrom haauwde gij oew glas toch aaltij vaast... (19721027); Henk van Rijen - 'wörum'; Frans Verbunt (1996) - wörom, dörom, omdè ene wörm ginne pier is, dörom; Jan Naaijkens - Dès Biks (1992) - wörrem - waarom; ‘Hij [de ooievaar] heej wir un zusje veur jullie gebrocht. Zède gullie nie blij?’ Wè blij, wie blij, wèrom blij? Wèrom zodde blij zèèn meej iets waor g’er al zat van het? (Lodewijk van den Bredevoort – ps. v. Jo van Tilborg, Kosset den brèùne eigeluk wel trekken? Dl. 1, Tilburg 2006)
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
waarom , waorum , waarom
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal