elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: haarspit

haarspit , haarspit , (onzijdig) , haarspitten , haartuig, een werktuig dienende om de zeis te haren, d.i. te scherpen, bestaande uit een ijzeren pen met verstaalden kop, het zoogenoemde aanbeeld, en een ijzeren hamer met houten steel; de beide wigvormige armen van den hamer zijn aan den scherpen kant verstaald.
Bron: Bouman, J. (1871), De Volkstaal in Noordholland, Purmerend.
haarspit , haarspit , Gron. hoarspit, spit, Oostfr. haarspeet. Zie haargood.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
haarspit , hoarspit , zie: hoartuug.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
haarspit , haarspit , (zelfstandig naamwoord onzijdig) , Een klein aanbeeld, dat gebruikt wordt bij het haren (scherpen) der zeisen, en bestaande uit een ijzeren pen met verstaalde kop. Op het haarspit wordt de snede van de zen door middel van een hamer dun en scherp geslagen. De beide wigvormige armen van de hamer zijn aan de scherpe kant verstaald. – Het woord is ook elders in Holl. en Oost-Friesl. bekend.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
haarspit , haarspit , onzijdig , klein aambeeld, waarop de zeis gehaard wordt.
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
haarspit , hoarspit , zelfstandig naamwoord, onzijdig , pen om een zeis te scherpen
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
haarspit , haarspit , heerspit , zelfstandig naamwoord ’t , Klein aambeeld gebruikt bij het haren of wetten.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
haarspit , haarspit , zelfstandig naamwoord , een ronde ijzeren plaat op een paal (punaise-vormig), waarop de zeis gelegd werd, die dan met de *haarhamer geslagen werd (KRS: Lang; LPW: Lop) Ook in de Vechtstreek (‘Op het haarspit wordt de zeis met de haarhamer (één- of tweebekte haarhamer) scherp geslagen’) (Van Veen 1989, p. 64) Zie hoofdstuk 4, punt 5: gereedschap .
Bron: Scholtmeijer, H. (1993), Zuidutrechts Woordenboek – Dialecten en volksleven in Kromme-Rijnstreek en Lopikerwaard, Utrecht
haarspit , haerspit , aambeeld gebruikt bij het haeren, zie aldaar.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
haarspit , haerspit , klein aambeeld gebruikt bij het scherpen van de zeis.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
haarspit , haarspit , het , Var. als bij haren = haarspit, pin met brede kop, waarop de zeis werd gehaard Hie har de zèende zo scharp, hie hef de kop van het haarspit ofmèeid (Sle), Hij zit as een kikker op het haerspit of Dat is net een kikker op een haerspit hij kijkt wat onwennig (Dwi)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
haarspit , äärspit , (Gunninks woordenlijst van 1908) haarspit
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
haarspit , haerspit , puntig ijzer met een platte kop dat in de grond wordt gestoken, waarop bij het haern de zeis wordt gelegd.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
haarspit , heerspit , haerspit , zelfstandig naamwoord , et; haarspit
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
haarspit , haerspit , zelfstandig naamwoord , haerspitte , haerspitjie , klein aambeeld met grondpen om een zeis op te haren
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal