elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: war

war , wiere , wier , in de wiere = in de war; ook Friesch. HD. wirren = (ver)warren, Oostfr. warren.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
war , warre , (vrouwelijk) , war.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
war , woar , (zelfstandig naamwoord; zonder meervoud). Bij de vogelkooihouders (kooikers) zeker getal waarbij zij de vogels verkoopen; zoo is bv. elke eendvogel ééne, twee smijnten ook eene woar, enz. Friesch war, meervoud warren, een bepaald getal voor eendvogelsoorten. “In war is ien einefûgel, twa slobben, trije smjunten, trije tjillingen”. Vgl. waar = handelsartikel, alsook: woardijl.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
war , wierde , wiede , In de wie(r)de = In de war. Pas op anders g(i)eet u touw in de wie(r)de zitten. Wat hei u haor in de wie(r)de, haal is gauw de reidekamme. Mîn zaken bint arg in de wie(r)de of ʼk zitte met mîn zaken in de wie(r)de.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
war , war , (zelfstandig naamwoord vrouwelijk) , 1) Verwarring. Zie de wdbb. – Eertijds ook: de war zoeken, verwarring zoeken te stichten. || Want van de beste onder den hoop, van dese die de war sochten, seyden de Soldaten niet van nood ’ te hebben. (SOETEBOOM), N.-Holl. Ontrust. 135. 2) Bij timmerlieden, kuipers enz. Kwast, kronkel, in stukken hout van het worteleind van een boomstam, die te kort bij de grond is afgezaagd. Deze warren zien er uit als verwarde, dooreenlopende figuren. Vgl. warrig. || Er zitten warren in dat blok. ’Et stuit op ’en war. – Evenzo in de Bijbel van 1477 (aangehaald bij OUDEMANS 7, 869): Een cromhout ende vol warren. 3) Bij vissers. Een kunstmatig vervormde plek in het water, waarheen de vis wordt gelokt en waar fuiken of netten worden gezet. – Zo ook elders in N.-Holl. || Alle dese benoemde Warren (die in de Wateringh toe-gelaten worden) sal men moghen bevisschen met soo veel ende soo nauwe Fuycken, als ’t den geenen, die de Visscherye van ’t Grootslagh ghepacht sal hebben, gelieven sal; maer geen Stuyt-fuycken te setten verder dan ses roeden van de Warren ... ende sulle ... de Schut-deuren van de Warren soo laegh geleyt moeten worden, dat men met geladen Schuyten daer door ende over varen magh, Handv. v. Ench. 345 b; op bl. 345 en 346 nog herhaalde malen, ook in de samenst. warluyden, houders of pachters van warren, en warfuyck. – Soms schijnt het woord ook gebezigd te worden in de zin van stoep, uitstekend hoofd in het water (zie aldaar). || Item die warren allanghes die gou sullen wesen seven voeten wijt, ende die blintpalen daeruut ende die wersen boven water te houden, op een boet van drie scellinc (keur v. Sybekarspel, 15de e.?), Wfri. Stadr. 2, 327. – Vgl. ook “het War” nabij Wadwaai op de Kaart v. d. Uytw. Sl. 6.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
war , wierĕ , in dĕ wierĕ, in de war.
Bron: Ebbinge Wubben, C.H. (1907), ‘Staphorster Woordenlijst’, in: Driemaandelijkse Bladen 6, 61-94
war , wierde , wiede , In de wierde. In de war. Pas op anders g(i)eet u touw in de wie(r)de zitten. Wat hei u haor in de wie(r)de, haal is gauw de reidekamme. Mîn zaken bint arg in de wie(r)de of ʼk zitte met mîn zaken in de wie(r)de.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
war , warre , vrouwelijk , war. In de warre: in de war
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
war , wärre , in uitdr.: in de wärre = in de war.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
war , wärre , war; * in de wärre: in de war.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
war , wiere , in 1. in de wiere in de war (Zuidwest-Drenthe, Midden-Drenthe) Het löp die vrouwe deur; zij is hielmaole in de wiere (Bro), Mien haor zit zo in de wiere (Die), Het gaoren komp hielemaole in de wiere (Hgv) 2. (Zuidwest-Drenthe, zuid) in het in de...’t wier(e) hebben onenigheid hebben Het was er niet hui, ze harren het aordig in ’t wiere (Ruw), Die beiden, die hebt het in de wiere mit mekaer (Dwi)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
war , war , warre, wir, ware , de , (Zuidoost-Drenthe, Noord-Drenthe). Ook warre (Zuidwest-Drenthe, Midden-Drenthe, Zuidoost-Drenthe), wir (Zuidoost-Drents zandgebied), ware (Veenkoloniën) = 1. verwarring, verwardheid Het gaoren zit in de wir, ...war (Sle), Ie mut niet zo an die draod hurten, aans krieg ik het nooit uut de warre (Ruw), Hij is een beetien in de warre, hij is de kluts kwiet (Pes), Hij komt er zowat mit in de warre (Bro) 2. kwast in het hout (Zuidwest-Drenthe, noord, Zuidoost-Drents veengebied) De warre in het holt, dat zit bij de noesten (Dwi), Mooi rechtdraoderig holt, in tegenstelling tot holt vol noesten en warren (Nam), z. ook wiere
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
war , wier , in: in ’t wier ebben met iemand ‘verschil van mening hebben met iemand’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
war , wiere , in: in de wiere ‘in de war’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
war , wârre , wiere , (in de wârre), in de war. Hie had alles in de wârre emâk; (in de wiere), in de war. As ’t gaorne in de wiere is, dan is ’t ’n grote toer, um ’t uut de wiere te kriegn.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
war , warre , war , zelfstandig naamwoord , de; in in de warre in de war, verward, ongeordend door elkaar, ook: verward, niet goed bij z’n verstand, de kluts kwijt, overstuur
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
war , wiere , zelfstandig naamwoord , de; in in de wiere in de war, dooreen: Et zit in de wiere
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
war , wier , zelfstandig naamwoord , et; in et in ’t wier hebben ruzie hebben
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
war , war , zelfstandig naamwoord , warre , warrechie , kruin in het haar bij mens of dier (kruisborstel)
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
war , wärre , (zelfstandig naamwoord) , in: in de wärre. ‘t Gören zit in de wärre. Die vrouwe is elemaole in de wärre.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
war , wap , in van de wap zijn in de war zijn, eraf zijn , Hèij is van de wap. Hij is in de war.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
war , wer , in de wer, in/door de war.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
war , wèèr , zelfstandig naamwoord , war; in de wèèr - in de war; Wie doeget öt de wèèr? - Wie ontwart het?; dur de wèèr - in de war (contaminatie van 'in de wèèr' en 'dur mekaare'; Cees Robben – ’t Zit nog gelèèk in de wèèr... (19690502); Henk van Rijen - et weer is wir in de wèèr, war - het weer is weer van streek, nietwaar; Steeds in de wèèr om noote te verzaomele... (Henriëtte Vunderink, Vlòmse gaaj, uit: Tis de moejte wèrd; 2011); CiT (118) ''t Weer is wir in de wèr, war?'; WBD (III.4.4:311 'in de war', 'door de war' = in de war; Cornelissen & Vervliet - Idioticon van het Antwerpsch dialect - 1899 - WÈÈR znw.v. - in de wèèr zijn - druk bezig zijn
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal