elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: smeer

smeer , smèr , (onzijdig) , smeer.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
smeer , smeer , voor: rundervet (Ommelanden), in ’t Oldampt ōngel. In ’t algemeen: smeer = varkens- of rundervet vermengd met stroop en zout, om in plaats van boter op roggebrood te smeren; dus een surrogaat voor boter ofschoon ook welgestelden er voor een’ enkelen keer de voorkeur aan geven; euliesmeer = olie, gekookt met stroop vermengd, alleen onder arme menschen in gebruik; korensmeer = gesmolten vet met de kanen (korens) en stroop, dat gewoonlijk in den slachttijd wordt bereid. Neder-Betuwsch smeer = spekvet; zuut smeer = spekvet met suiker vermengd, ter vervanging van boter; fig.: “’k heb dat ventje ’n gouie smeer geven”, voor: slik uit de pan, enz. – Ook voor: morsigheid, vooral van vet; ’t schoet is stief van smeer = hare voorschoot is zeer vuil van vet, enz.; op smeer, aan den gang, aan den loop hebben, bv. met het gebruik van eene dorschmachine; hij het ’t mit ijne op smeer = hij is klaar met een meisje. hij het ’t mit ijne op ’t smeer = hij heeft met een meisje liefdesbetrekkingen aangeknoopt. Zuid- Nederlandsch smeer = sier. Vergelijking: branden as smeer. Zie ook: op smeer, en: vet.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
smeer , smeer , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , Volgens de wdbb. is het woord onzijdig – Zie verlopen smeer op verlopen, en vgl. gladsmeer.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
smeer , smeer* , ook = morsigheid, vooral van vetten aard: ’t schoet is stief van smeer; zie ook op smeer * en vet *.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
smeer , smiäär , mannelijk , smeer. Zich in ’n smiäär läggen: zich te goed doen.
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
smeer , smear , zelfstandig naamwoord, mannelijk , smears , smearkn , smerende beweging. Nen smear an n kop, een draai om de oren
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
smeer , smear , zelfstandig naamwoord, onzijdig , smeersel
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
smeer , sméêr , v , slaag.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
smeer , sjmeer , onzijdig , smeer.
Bron: Schelberg, P.J.G. (1986), Woordenboek van het Sittards dialect, Amsterdam
smeer , smaer , rammel; en pak slaag.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1989), È maes inne taes. Plat Hôrster, Horst.
smeer , smaer , rammel; vette substantie; en hiël smaer: en hiël del, veul.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1993), Zò bót ás en hiëp. Plat Hôrster, Horst.
smeer , smèer , smeer, smièer , de, het , (Zuidwest-Drents zandgebied, Midden-Drenthe, Zuidwest-Drenthe). Ook smeer (Noord-Drenthe, Zuid-Drenthe), smièer (Zuidwest-Drenthe, noord) = 1. vuiligheid Hie har een hiele smèer over het gezicht smerige veeg (Sle), Het hangt van smèer an mekaar (Hgv), Pas op, kom niet under het smeer (Anl), Hij hef de smeer in de oren zitten (Hol), Die kwam um in het smeer het was bij hem erg vuil (Eri), Der zat smeer in de wonde (Wsv) 2. vettigheid Most smeer in de handen wrieven, dan krieg ie ok gien barsten in de handen (Bco), Doe mij mor wat smeer op stoet gesmolten varkensvet, als boter gebruikt (Eex), Die wagen begunt te piepen, die möt wat smeer an het gat hebben wagensmeer (Oos) 3. zalf Pokken is net as messels bij kinder en daor is smeer veur (Emm), z. ook smeersel 4. klap (Zuidwest-Drenthe) Ik heb de kleine jong een smèer geven (Dwi) 5. smet Hie hef er een lillijke smèer met ankregen heeft een smet op zichzelf geworpen (Sle), Ik holle der neet van ene een smièer nao te geven achteraf slechte naam te bezorgen, een veeg uit de pan te geven (Die)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
smeer , smeer , smeer
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
smeer , smeer , smerigheid. Hie verkump van ’t smeer.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
smeer , smèèr , vetvlek , Ge héd wa smèèr in'new kliir zitte, wór héd'de dé nouw toch wir vandôn gehôld? Je hebt een vetvlek in je kleding zitten, waar heb je dat nu toch weer vandaan gehaald
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
smeer , smeer , zelfstandig naamwoord , de, et 1. dierlijk vet, vooral bladvet, varkensvet enz. voor op de boterham, vandaar: dat wat men op de boterham smeert, met name reuzel 2. oorsmeer 3. smeersel, vet waar men machines mee smeert e.d. 4. vettig vuil, vieze laag 5. geld, slappe was 5. sneer
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
smeer , sjmèr , zelfstandig naamwoord mannelijk , sjmère , - , slag , sjmèr VB: Ich been mich toch 'nne sjmèr gevalle!; hoeveelheid (een grote hoeveelheid) sjmèr VB: 'nne sjmer géld
Bron: Jaspars, G. en H. Fiévez (2006-2008), Woordenboek van het Gronsvelds, Gronsveld/Ryckholt
smeer , sjmër , zelfstandig naamwoord mannelijk , - , - , smeer , VB: Doég get sjmër aon d'n as, de ker löp neet wie 't zich huurt.; boter sjmër (vero.); zalf sjmër (vero.);
Bron: Jaspars, G. en H. Fiévez (2006-2008), Woordenboek van het Gronsvelds, Gronsveld/Ryckholt
smeer , sméér , zelfstandig naamwoord , slaag (Land van Cuijk)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren
smeer , smieër , (onzijdig) , 1. smeer, olie en vet 2. beleg, smeersel 3. pak slaag
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
smeer , smiër , smeer
Bron: Janssen, L. (2013), Limburgs Woordenboek Heels-Nederlands, Heel.
smeer , smieër , zelfstandig naamwoord, vrouwelijk , (Weerts (stadweerts)) slaag; smeer (Buitenijen (kerkdorpen rondom stadskern), Nederweerts, Ospels) slaag
Bron: Feijen, Jan (2013), Zoeë Kalle Vae - Weertlands woordenboek, Weerd.
smeer , smèèr , zelfstandig naamwoord , "vettige substantie; fig. bijdehandje N. Daamen - Handschrift 1916 – ""O! 't is zo'n smair (zoo'n bij de handje)""; Antw. SMÈÈR zelfstandig naamwoord o. — karsmeer, wagensmeer; zonder lidw.: rammeling, pak slagen"
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
smeer , smaer , smeer; slaag; aframmeling; rammel (pak –)
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal