elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: doedel

doedel , doedel , kinderslaapmuts met keelbandjes; bij de Ommelanders voluit nacht-doedel, vrouwen slaapmuts. Eigenlijk, een slaap-ding. Van Isl. dodi, loomheid at dodna, aan een slaapziekte lijden, at dotta, dutten: daarom is doedel in ’t pl. d. een slaapkop, sukkel.
Bron: Halbertsma, J.H. (1835), ‘Woordenboekje van het Overijselsch’, in: Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren 1836, Deventer: J. de Lange.
doedel , doedel , doedelmusse , vrouwenmuts van bont katoen, Gron. doedel, nachtdoedel; Oostfr. dudil, dudelmüts = gestreepte kap of muts met afstaande gevouwen plooien. ZDuitsch düteln = kreukelen.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
doedel , [slaapmuts] , dûdel , (mannelijk) , kinderslaapmuts, slaapkop.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
doedel , doedel , [ook] nachtdoedel, doedelanje (Stad-Groningsch) = nachtmuts van bont katoen; van wit katoen heet zulk een voorwerp: muts, mus. Voor doedel zegt men in andere deelen onzer provincie ook: klöt. Oostfriesch dudel, dudelmüts = gestreepte kap of muts, met afstaande gevouwen plooien. Zuid-Duitsch düteln = kreukelen.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
doedel , dōddel , dōrrel, dōr’l, dōddeltje, dōrreltje , zooveel als: klein ineengedrongen meisje (of: vrouw.) Nedersaksisch dirrel, diddel, doddel = een kort eindje.
knot garen, zekere hoeveelheid garen, van den haspel genomen en ineengedraaid. Zie ook: knoedel.
stuiter; zie: bōm, en: badjed.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
doedel , doedel , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , 1) Dikke bundel, doddel. || Wat ’en dikke doedel. Kijk ik ers ’en doedel in me zak hebben (van iemand, wiens (wier) zak uitpuilt). – Ook wel van kinderen gezegd. || ’En dikke doedel (een dik, rond kind). 2) Zak, waarin men kleren en anderszins doet (de Wormer). || Wat heb-je in je doedel zitten? Me doedel zit toch zo vol. Kijk die ers ’en grote doedel onder der arm dragen. Zie doddel, en vgl. Ndd. dudel, grof zakkenlinnen, afhangende lap aan een kledingstuk (DÄHNERT), Oost-Fri. dudel, dudelmüts, muts met uitstaande linten (KOOLMAN).
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
doedel , doddel , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , Ineengedraaide bundel haren, wol, enz. || Ze het ’r haar in ’en doddel op ’er hoofd ’ebonden. Maak toch geen doddel van je schort – Meestal een verwarde bundel, dot. || Een doddel wol. Gooi dat doddeltje papier effen vort. Vgl. Gron. doddel, knot garen (MOLEMA 78), Wvla dodder, verwarde bundel (DE BO). Het woord is verwant met dot, dodde; vgl. Navorscher 39, 659. – Zie doedel, doddelen en doddelig.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
doedel , dudels , Waterplant, die als salade gegeten wordt. Zie ook Zwanenbrood.
Bron: Dumbar, G., H. Scholten en J.A. de Vos van Steenwijk Vollenhove (1952), Het Dumbar Handschrift – Idioticon van het Overijsels in het einde der achttiende eeuw, uitgegeven door H.L. Bezoen, Deventer
doedel , doedel , doedeltje , 1. ouderwetse muts 2. gezet meisje met domme praat
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
doedel , doede , zelfstandig naamwoord de , Slaapkop, sufferd, lummel.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
doedel , doedel , zelfstandig naamwoord de , 1. Dikke bundel, knoedel, knot. 2. Zak van een grove stof die o.a. gebruikt werd bij het noten plukken. 3. Slaapkop, sufferd, onnozel persoon.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
doedel , doedel , doddel , de , doedels, doddes , (Zuid-Drenthe). Ook doddel (Zuidoost-Drents zandgebied, Noord-Drenthe, Smi) in bet. 1 = 1. sufferig, dromerig persoon, meestal van vrouwen gezegd He, doddel, baarg de boudel toch beter op (Eco), Wat is dat een doddel van een mèenskie, daor zit niet veul bij (Eex), Weurumme keek ie toch niet beter oet, wat bin ie toch een doedel (Bei), Hie is der niet met zien verstand bij, het is zo’n Jan doedel (Bor), Wat een male doedel is dat raar persoon (Eco) 2. smeerpoets (Zuid-Drenthe) Dende versmeert der hielemaol in, dat is wal zo’n doedel (Ndo), Wat een vieze doedel van een wief is det (Koe), maar Wat een laif doedeltje is dat naast Wat een male doedel is dat (Eco) 3. klap, opdoffer (Zuidoost-Drents zandgebied) Ik zal hum een doedel um de oren geven! (Pdh)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
doedel , dudel , doedel , (Kampen) 1. rietsoort; 2. sufferd. Ook: doedel (Kampereiland, Kamperveen)
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
doedel , doedel , doelen , meervoud , de 1. suffige vrouw (ook wel: een beetje onnozel) 2. smerige, slonzige vrouw 3. de plant lisdodde, ook: het blad ervan
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
doedel , [sukkel] , doedel , 1. grote sukkel (Nunspeet); 2. zak, buidel.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal