elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: arks

arks , [vel papier] , arksel , (onzijdig) , vel papier. Isl. Ark, id.
Bron: Halbertsma, J.H. (1835), ‘Woordenboekje van het Overijselsch’, in: Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren 1836, Deventer: J. de Lange.
arks , [vel] , harst , harrest , vel (papier). Gron. harst, harks, harkens, arks, ast; boog; OGron. arckest, Overijs. arksel, Geld. arksel, harksel, Oostfr. arsel, assel, Deensch Zw. IJsl. ark. Lat. arcus = boog, gewelf, enz., van daar ’t HD. Bogen, Gron. boog; harst enz. van: arcus.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
arks , [vel papier] , harksel , arksel , (onzijdig) , vel papier.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
arks , harst , arks, harks, harkens, ast , harst (Oldampt, Westerwolde) = boog (Westerkwartier) = harks, harkens, arks, ast = vel papier. Ommel. Landr. I, 29: Ende de schrijver behoort van dertich regulen op yederen zijd’ oft pagine half Arckest formaat te schrijven. Drentsch harst, harrest, Overijselsch arksel, Geldersch arksel, harksel; Middel-Nederlandsch erc, erric = een vel, nl. papier. Latijn arcus, (arculus), Middel-Nederduitsch arkel. (Verdam). Oostfriesch arsel, assel, Deensch, Zweedsch, IJslandsch ark. Vgl. het Latijnsche arcus = boog, en ’t Hoogduitsche Bogen (vel papier). Een vel of blad perkament kon door op te rollen, licht een gebogen vorm aannemen, iets gebogen worden; de een ontleende hieraan den naam, terwijl de ander er de Latijnsche vertolking voor in de plaats stelde. Bij het Nederlandsche vel heeft men natuurlijk aan: huid, te denken; het perkament toch werd bereid van de huid van hamels, kalveren, geiten, bokken, ezels en varkens. (Hierom wijzen Stürenb. en ten Doornk. op asinus en asellus, en willen alzoo aan ezelsvel gedacht hebben.)
ast, door ’t uitvallen der r = harst (vel papier)
half arrets (Marne) = half vel schrijfpapier.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
arks , arkzel papier , Vel papier.
Bron: Dumbar, G., H. Scholten en J.A. de Vos van Steenwijk Vollenhove (1952), Het Dumbar Handschrift – Idioticon van het Overijsels in het einde der achttiende eeuw, uitgegeven door H.L. Bezoen, Deventer
arks , aarst , vel schrijfpapier
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
arks , haast , haas, harst, aost, aast, harrest , (Zuidwest-Drenthe, zuid, be:Zuidwest-Drenthe en Midden-Drenthe). Ook haas (wb, be: Zuidwest-Drenthe, noord en Midden-Drenthe), harst, aost (wb:Zuidwest-Drenthe, zuid) aast (wb:Zuidwest-Drenthe, zuid), harrest (wp, dva) = 1. vel papier Een harst papier (wb) 2. omslag van een boek (Zuidwest-Drenthe, zuid, be:Zuidwest-Drenthe, noord en Midden-Drenthe) Een omslag van een boek is de kafte en een lös omslag een haast, het bescharmt de butenkaante (Hav)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
arks , ares , argsel  , vel (papier) (W.-Veluwe).
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op ewnd.ivdnt.org,
gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal